MADE · KROK 1 · MAP
Zmapuj swoją
organizację.
Prosty język i jedna mapa, by zobaczyć, jak naprawdę działa Twoja organizacja — bez „agile” i żargonu frameworków. Nie ustalisz, dokąd iść dalej, dopóki nie wiesz, gdzie jesteś.
MAPA
Dwa mandaty, jedna mapa
Każdą jednostkę — osobę, zespół, AI agent (agenta AI) — umieszczasz według dwóch otrzymanych mandatów, a nie według tytułu. Mapuj zawsze względem jednego celu biznesowego: mandaty są szerokie lub wąskie, kompletne lub niekompletne tylko względem outcome, który ktoś ma dostarczyć.
Pracę wykonują agenci inteligencji — jednostki organizacyjne: ludzie, grupy i AI. Ta sama mapa Mandate (mandatów) dotyczy każdego z nich — człowieka, agenta czy robota. Umieść każdego według tego, czego może się uczyć i nad czym może pracować, a nie według jego tytułu.
Zacznij od jednego outcome
Najpierw nazwij cel biznesowy — produkt, problem klienta, strumień wartości — i kto ma nad nim pracować. Potem oceń mandaty każdej jednostki względem niego: zespół może być kompletny dla jednego outcome i niekompletny dla innego.
Zakres mandatu umiejętności
Umiejętności, które jednostka otrzymała i może stosować. Im dalej w prawo, tym więcej może szybko dostarczyć bez zależności. Na lewo od linii podziału jednostki są niekompletne — potrzebują innych, by dostarczyć wartość klientowi; na prawo są kompletne.
Zakres mandatu pracy
Ile pracy jednostka posiada: od zadań i zdolności (outputs) po częściowe i całościowe rozwiązania (outcomes). Więcej outputs nie znaczy więcej outcomes.
Cztery kwadranty
Dwie linie podziału tną mapę na cztery kwadranty: Directing, Driving, Doing i Delivering — cztery inteligencje.
Cztery inteligencje kształtowane mandatami
To, co organizacja potrafi dostrzec, rozstrzygnąć i zrobić, nie mieszka w jej ludziach ani narzędziach. Wyłania się z mandatów nadanych każdej jednostce. Wąskie mandaty ograniczają inteligencję, szerokie i spójne ją rozszerzają. Pozycja na mapie opisuje siłę organizacyjną, a nie wartość człowieka.
DIRECTING
Inteligencja koordynacji
Nadzoruje całą przestrzeń rozwiązania za pomocą scentralizowanej kontroli. Brakuje jej umiejętności, by tworzyć wartość bezpośrednio, ale dodaje wartość, koordynując pracę innych przez planowanie i kontrolę.
PRZYKŁAD · Analityk biznesowy piszący wymagania.
Z AI · grozi iluzją kontroli, chyba że przybliża liderów do prawdziwej pracy.
DRIVING
Inteligencja adaptacyjna
Skupiona na własności rezultatów i kształtowaniu tego, co powstanie dalej. Łączy odkrywanie i dostarczanie, wykorzystując rzeczywiste sygnały od klientów, by doprecyzować zarówno problem, jak i rozwiązanie.
PRZYKŁAD · Trzyosobowy startup albo zespół zespołów.
Z AI · mnożnik, który zmniejsza obciążenie poznawcze w nowych dziedzinach.
DOING
Inteligencja specjalizacji
Wysoko wykwalifikowana w wąskich dziedzinach. Wyróżnia się precyzją, jakością i efektywnością w ściśle określonych granicach. Działa jak głęboki specjalista skupiony na zdefiniowanych zadaniach, a nie na rezultatach.
PRZYKŁAD · Kucharz na linii, który perfekcyjnie wykonuje przepisy.
Z AI · automatyzuje zadania, ale szybsze zadania tylko przyspieszają lokalny output.
DELIVERING
Inteligencja przepływu
Tworzy wartość samodzielnie w określonym obszarze pracy. Opanowuje kompletną Definition of Done, szybko dostarcza wyniki, pozostając w zdefiniowanych granicach.
PRZYKŁAD · Zespół wyszukiwarki w e-commerce.
Z AI · w roli nauczyciela obniża koszt poznawania szerszego systemu.
Z KSIĄŻKI · 10X ORG, ZASADA 3: KSZTAŁTUJ INTELIGENCJĘ MANDATAMI
Tak jak ludzie bywają „zdolni językowo”, „logicznie”, „muzycznie” i tak dalej, organizacje wyrażają różne rodzaje zdolności — inteligencje — przez ustrukturyzowane mandaty nadawane jednostkom organizacyjnym.
Organizational intelligence (Inteligencja organizacyjna) nie jest stałą cechą i nie mieszka w jednostkach. Te cechy wyłaniają się z samego systemu — konkretnie z mandatów, które określają, kto może decydować, działać, uczyć się i kształtować outcomes. Gdy mandaty są wąskie, inteligencja jest ograniczona. Gdy są szerokie i spójne, inteligencja rośnie.
Pytanie nie brzmi już, która inteligencja jest „lepsza”, ale jaka ich kombinacja najlepiej wspiera obecne wyzwanie strategiczne — i jak ta mieszanka musi ewoluować wraz ze strategią. … Organizacje nie są zamknięte w jednej inteligencji; mogą świadomie rozwijać zaniedbane i łączyć je, by wspierać wyniki.
SZCZEGÓŁOWE MAPOWANIE · 4×4
Szesnaście archetypów, jeden język
Mapa 2×2 pokazuje cztery inteligencje. Do szczegółowego mapowania jednostek organizacji służy wersja 4x4 map (4×4): cztery poziomy na każdej osi i 16 archetypów, czyli typowych wzorców tego, jak jednostka jest zbudowana i działa, każdy z krótką nazwą.
Jak działają nazwy
Przedrostek wskazuje wiersz mandatu pracy (TASKS, CAPS, PART, WHOLE), a cyfra kolumnę mandatu umiejętności, licząc od lewej. Zatem CAPS-3 czytamy jako „end-to-end @ capability”: jednostka kompletna, zorientowana na output, w grupie Delivering.
Zakres mandatu umiejętności →
- Functional: specjaliści z jednego obszaru funkcjonalnego, np. dział kostiumów filmowych.
- Multi-skill: wielofunkcyjny, ale wciąż niekompletny, np. zespół chirurgiczny zależny od opieki pooperacyjnej.
- End-to-end: wszystko, czego trzeba, by dostarczyć pełną wartość, np. feature team w oprogramowaniu.
- Expanding: end-to-end, z mandatem zdobywania nowych umiejętności, gdy trzeba, np. zespół sił specjalnych.
Zakres mandatu pracy ↑
- Tasks: drobne zadania dopasowane do jednej specjalizacji, np. pomocnik szefa kuchni przygotowujący składniki.
- Capabilities: pełna zdolność (funkcja, usługa lub jej element), np. grupa obsługująca roszczenia.
- Partial solution: jeden pion biznesowy, np. Uber Ride kontra Uber Eats.
- Whole solution: całościowe problemy i wartość dla klienta, bez stałego podziału wewnątrz jednostki, np. dwuosobowy startup w stylu Instagrama.
Mapowanie ekosystemu
Korzyści z mapowania
Prosta notacja i kilka zdań opisują cały ekosystem, dzięki czemu można ogarnąć go jako całość, rozpoznać jego wyzwania i zacząć rozmowę o jego poprawie. Nie zespół po zespole: usprawnienia na poziomie zespołu rzadko się utrzymują. Jednostki ekosystemu zależą od siebie, więc trzeba je poprawiać razem, jako jeden system.
Język mapowania
EKOSYSTEM 1 · DZISIAJ
Większość zespołów to CAPS-2: wielofunkcyjne, ale niekompletne, bez pewnych zdolności. Wspierają je funkcjonalni specjaliści TASKS-1. To tworzy zależności, którymi zarządzają grupy CAPS-1 i PART-1.
EKOSYSTEM 2 · POPRAWIONY
Specjaliści dołączają do zespołów, więc większość zespołów staje się CAPS-3: end-to-end, z każdą umiejętnością potrzebną do dostarczenia całej zdolności. Jeden zespół rośnie do CAPS-4 i uczy się nowych umiejętności, gdy wymaga tego praca. Przy znacznie mniejszej liczbie zależności grupa koordynacyjna CAPS-1 przestaje być potrzebna, a grupa PART-1 nadal wyznacza kierunek. Razem to Delivery Topology.
2×2 czy 4×4?
Zaczynaj od 2×2. Sięgaj po konkretną nazwę Archetype (archetypu), gdy naprawdę wyostrza myśl, albo gdy ktoś o to zapyta.
JAK MAPOWAĆ · GO SEE
Go See z mapą
Topologii nigdy nie ocenia się zza biurka. Mapowanie i Gemba, miejsce, gdzie praca naprawdę się dzieje, wzajemnie się wzmacniają. Mapuj bez oceniania, z ciekawością i razem.
STEP GOAL · FROM 10X ORG
Które części naszej organizacji współtworzą wartość i jak współpracują, by ją wytworzyć — od pomysłu do gotówki?
CORE VALUE · Ciekawość
Outcome
Jaki cel biznesowy mapujemy i kto ma nad nim pracować?
Rodzaj pracy
Co jednostka bierze na siebie w drodze do tego celu?
Dane wejściowe
Na czym się opiera i skąd to ma?
Wyniki (outputs)
Co wytwarza i dla kogo?
Przepływ
Jak płynie praca — od pomysłu do gotówki?
Go See zasila mapę
Nie umieścisz jednostki na podstawie schematu organizacyjnego. Obserwuj pracę — co wpływa, co wychodzi, kto na kogo czeka — i narysuj to, a nie tytuły i szczeble.
Mapa prowadzi spacer
Gdy już ją narysujesz, pokazuje, gdzie spojrzeć dalej: grube linie zależności, przekazania między niekompletnymi jednostkami, odległość do topologii, której potrzebujesz.
Wspólny artefakt
Mapę można wspólnie przeglądać, kwestionować i ulepszać, dzięki czemu liderzy i pracownicy współposiadają najważniejsze odkrycia.
Z KSIĄŻKI · 10X ORG, „GO SEE Z MAPĄ”
Taka mapa nie zastępuje wizyty na Gemba: mapowanie i Go See wzajemnie się wzmacniają. … Po zmapowaniu teren tworzenia wartości jawi się jako żywa struktura — a nie statyczny schemat organizacyjny zamrożony w czasie — i pokazuje dokładnie, gdzie poprawa jest najbardziej potrzebna.
Przykłady mapowania
W 2021 roku Alexey Krivitsky pomógł Poster, ukraińskiej firmie SaaS, przemyśleć projekt organizacji. Firma przekształciła swoje R&D z 12 wąskich, zorientowanych na komponenty zespołów specjalistów w 6 wszechstronnych zespołów całego produktu.
Przed: Doing
Zespoły komponentowe z menedżerami na poziomie zespołu, każdy z własną listą pracy, powiązane zależnościami.
Po: Driving
Jeden Team-of-teams (zespół zespołów) ze wspólnym backlogiem produktu, a wokół niego product owner, menedżerowie produktu i menedżerowie inżynierii.
Gotowe znaczy wdrożone
Zespoły wzięły odpowiedzialność za adopcję funkcji: funkcja jest gotowa, gdy wybrany klient aktywnie z niej korzysta.
Odporni z założenia
Gdy uderzył COVID-19, a potem pełnoskalowa inwazja, Poster nie musiał przeprojektowywać się pod presją.
Od społeczności
Prawdziwe organizacje zmapowane przez ludzi, którzy z nimi pracowali. Każda mapa ma kontekst potrzebny do jej odczytania i link do pełnego studium przypadku.
DIM.RIA: adaptacja w czasie wojny
Resource topology: Head of Product, PMs and team leads in Directing; analytics, design and eight web, Android, iOS and QA teams in Doing; work flows down from the PMs. DIM.RIA to jeden z czołowych ukraińskich serwisów nieruchomości. Gdy w 2022 roku rynek uderzyła pełnoskalowa inwazja, firma przeprojektowała swoją strukturę, całkowicie zdalnie, w oparciu o zasady LeSS. Mapa pokazuje punkt startu: Resource Topology (Directing + Doing), w której menedżerowie produktu przekazują pracę w dół wielu małym zespołom. Studium przypadku opisuje drogę do organizacji adaptacyjnej.
Flo Health: od silosów domenowych do strategicznej odpowiedzialności
A General manager joins the product manager, analyst, designer and UX researcher in Whole-1 (dotted ring); the same value creation, value capture, platform and support teams sit in Part-3, Caps-3 and Tasks-3. Flo Health, pierwszy europejski jednorożec femtech, prowadzi ponad 20 Cross-functional (wielofunkcyjnych) zespołów produktowych w obszarach mobile, AI, treści, medycyny i sprzedaży. Zamiast rozwiązywać zespoły domenowe, Flo dodało jako nakładkę warstwę General Managerów, dzięki czemu każda inicjatywa ma jednego właściciela, a zespoły domenowe zachowują swoją wiedzę.
Eurecat FPED: zwinność w jednostce badawczej
4x4 map with both states (AK 2026-10-05): initial state in black (four people in PART-1, four pools of people in CAPS-2); current state in blue (one person in WHOLE-1, four teams in PART-3, one pool of people in TASKS-1). FPED to jednostka badawcza w Eurecat, Centrum Technologicznym Katalonii, rozwijająca nowe procesy wytwarzania tworzyw sztucznych i kompozytów. Szefowie linii R&D przeszli od zarządzania każdym szczegółem ku rolom zbliżonym do Product Ownera i więcej oddali swoim zespołom. Mapa pokazuje oba stany: początkowy na czarno, obecny na niebiesko.
Paradigm: połączenie biznesu i IT
Business owner hands to the central solution team in Part-2, which feeds a circled partial-solution team around the Part-3 / Caps-3 boundary; PO? and Ops? sticky notes mark open questions. Agile Release Train w domenie planowania jednej z największych europejskich firm technologicznych, z pociągami zorganizowanymi wokół zdolności biznesowych. Okazją do przeprojektowania stało się rozwiązanie planistyczne nowej generacji, Paradigm. Mapa pokazuje projekt optymalny: Team-of-teams (zespół zespołów) w PART-3.
Zaczęło się przy kolacji
Future state: Stacy in Part-1 hands work to a single team of teams in Part-3, which feeds the implementation unit in Tasks-2. Product manager w organizacji rządowej kieruje trzema product ownerami i czterema zespołami. Na papierze są zwinni; w praktyce każdy pracuje na własnym backlogu, a gdy jeden zespół się blokuje, pozostałe się przyglądają. Mapa pokazuje przyszły projekt: zespoły dopasowane do całych domen produktowych, które budują, weryfikują i uruchamiają produkt od początku do końca.
de Volksbank: zespoły deweloperskie obok operacji
4×4 map of de Volksbank in 2023: four dev teams at CAPS-2 (customer onboarding, new business lending ×2, maintenance) still paired with operations at TASKS-1, the bloxx team at CAPS-3, the vendor team at CAPS-1 and ten IT dev teams at TASKS-1. Business Banking w de Volksbank przeszedł od deweloperów pracujących nad zadaniami do feature teams sparowanych z zespołami operacyjnymi, którym służą. Do 2023 roku większość z czterech zespołów deweloperskich była w CAPS-2, czyli niekompletnych zespołów pracujących nad ścieżkami klienta, a jeden osiągnął CAPS-3, pracując end-to-end. Mapa pokazuje tę rzeczywistość, z dostawcą i IT wciąż wokół zespołów.
MAPY FRAMEWORKÓW
Mapujesz swój framework?
ZACZNIJ MAPOWAĆ
Darmowe narzędzia i więcej pomysłów na mapowanie
Szablon Miro
Podstawy i puste mapy, z którymi zaczniesz mapować z zespołem online.
Mapowanie frameworków
„Robimy SAFe” mówi niewiele o Twoim projekcie. Zobacz SAFe, LeSS, Team Topologies i inne na mapie.
POZNAJ POPULARNE TOPOLOGIE
Trzy topologie, trzy cele
Każda popularna topologia łączy różne inteligencje — specjalizację, przepływ, koordynację, adaptację — i „błyszczy” w innym środowisku.
Resource
Doing + Directing (inteligencje specjalizacji + koordynacji)
- OPTYMALIZUJE POD
- Wykorzystanie i przewidywalność
- NAJLEPSZE DLA
- Stabilne środowiska oparte na procesach
- KOMPROMIS
- Sztywna, gdy zmienia się strategia
Delivery
Delivering + Directing (inteligencje przepływu + koordynacji)
- OPTYMALIZUJE POD
- Szybkość i przepływ w granicach
- NAJLEPSZE DLA
- Znana praca pasująca do struktury zespołów
- KOMPROMIS
- Praca przekrojowa wymaga koordynacji
Adaptive
Driving (inteligencja adaptacyjna)
- OPTYMALIZUJE POD
- Zdolność adaptacji i uczenie się
- NAJLEPSZE DLA
- Zmienne konteksty napędzane innowacją
- KOMPROMIS
- Podważa istniejące struktury kontroli
ACADEMY
Poznaj podejście Org Topologies
Wszystkie nadchodzące wydarzenia
Community
ROZMAWIAJ Z AUTORAMI NA ŻYWO
Ucz się ze społecznością
Praktycy dzielą się mapami, a autorzy włączają się do rozmowy na żywo na Slacku.
Dołącz do Slacka




